Z Wikipedii

Territory of Guam Guåhan Terytorium Guamu
Flaga Guamu Godło Guamu
Dewiza: (angielski) Where America's Day Begins
Hymn: Stand Ye Guamanians
Język urzędowy	angielski, chamorro
Stolica	Hagåtña
Status terytorium	terytorium nieinkorporowane
Zależne od	Stanów Zjednoczonych
Głowa terytorium	prezydent George W. Bush
gubernator	gubernator Felix Perez Camacho
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	541,3 km² 0%
Liczba ludności (2006)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	171 019 315,9 osób/km²
Jednostka monetarna	dolar amerykański (USD)
Rok utworzenia	wydzielenie z Filipin 1898
Strefa czasowa	UTC +10
Kod ISO 3166	GU/GUM/316
Domena internetowa	.gu
Kod telefoniczny	+1 671

Guam (Terytorium Guamu) – wyspa w południowej części archipelagu Marianów, w Mikronezji, w Oceanii.

Spis treści 1 Ustrój polityczny 2 Geografia 3 Podział administracyjny 4 Historia 5 Gospodarka 6 Infrastruktura 6.1 Telekomunikacja 6.2 Transport 7 Instalacje wojskowe USA 8 Demografia 9 Kultura 10 Turystyka 11 Linki zewnętrzne

[edytuj] Ustrój polityczny

Guam jest terytorium zależnym od USA. Rządy sprawuje gubernator wybierany w wyborach powszechnych. Prawo głosu mają obywatele w wieku powyżej 18 lat. Guamczycy są obywatelami USA, jednak nie mogą głosować w wyborach prezydenckich.

Główne partie polityczne:

• Partia Demokratyczna (DP),
• Ludowy Sojusz Postępowy (PPA).

Święto narodowe: Dzień Odkrycia Guamu, pierwszy poniedziałek marca (1521).

[edytuj] Geografia

Wyspa pochodzenia wulkanicznego, otoczona rafami koralowymi, położona na północnym Pacyfiku, pomiędzy Hawajami a Filipinami (13°28'N, 144°47'E). Jest to największa i najdalej wysunięta na południe wyspa archipelagu Marianów. Średnie, roczne opady wynoszą 2000 mm, natomiast średnia roczna temperatura jest na stałym poziomie przez cały rok, która wynosi od 26 do 28°C.

[edytuj] Podział administracyjny

Guam dzieli się na 19 wsi (okręgów):

1. Agat
2. Asan-Maina
3. Barrigada
4. Chalan Pago-Ordot
5. Dededo
6. Hagåtña
7. Hagåtña Heights
8. Inarajan
9. Mangilao
10. Merizo
11. Mongmong-Toto-Maite
12. Piti
13. Santa Rita
14. Sinajana
15. Talofofo
16. Tamuning
17. Umatac
18. Yigo
19. Yona

[edytuj] Historia

Wyspa odkryta 6 marca 1521 roku przez Ferdynanda Magellana i nazwana przez niego Wyspą Złodziejską, gdyż mieszkańcy archipelagu nie znali pojęcia własności i wykradli ze statku część sprzętu. Kolonizację europejską zapoczątkowali hiszpańscy misjonarze, którzy przybyli na wyspę w 1668 roku. W 1898 roku po przegranej w wojnie amerykańsko-hiszpańskiej, Hiszpania przekazała ją Stanom Zjednoczonym. W czasie II wojny światowej zajęta w 10 grudnia 1941 roku przez Japonię. Okupacja trwała do 21 lipca 1944 roku. W 1950 dowództwo Marynarki Wojennej przekazało zarząd nad Guam Departamentowi Spraw Wewnętrznych, nadano wyspie nową konstytucję, powołano pochodzący z wyborów lokalny parlament, mieszkańcom nadano obywatelstwo amerykańskie. Od tamtego czasu Guamczycy posiadają autonomię wewnętrzną, która w 1970 została rozszerzona.

[edytuj] Gospodarka

Podstawą gospodarki Guamu jest obsługa amerykańskich baz wojskowych oraz turystyka. Ludność zajmuje się także połowem ryb. Dobrze rozwinięte jest rolnictwo. Uprawia się tam kukurydzę, maniok, batat, taro, kawę, kakao, trzcinę cukrową.
Problemem jest działalność gangów z Chin, Rosji, Japonii i Korei Południowej, które zajmują się praniem brudnych pieniędzy, handlem narkotykami, hazardem, prostytucją oraz przemytem ludzi.

Dane statystyczne za lata 2001–2005
struktura zatrudnienia:	– rolnictwo 26% – przemysł 10% – usługi 64%
Produkt krajowy brutto (PKB):	2,5 mld USD
PKB na jednego mieszkańca:	15 000 USD
budżet:	– dochody: 319,6 mln USD – wydatki: 427,8 mln USD
inflacja:	2,5%
ludność żyjąca poniżej progu ubóstwa:	23,0%
bezrobocie:	11,4%
elektryczność:	– produkcja: 1,764 mld kWh – konsumpcja: 1,641 mld kWh
ropa naftowa:	– produkcja: 0 bar/d – konsumpcja: 16 000 bar/d
gaz ziemny:	– produkcja: 0 mld m³ – konsumpcja: 0 mld m³
import:	701 mln USD
eksport:	45 mln USD
eksport (najważniejsi partnerzy):	Japonia:67,2% Singapur: 11,6% Wielka Brytania: 4,8%
import (najważniejsi partnerzy):	Singapur: 50% Korea Południowa: 21,4 Japonia: 14% Hongkong: 4,6%

[edytuj] Infrastruktura

[edytuj] Telekomunikacja

• Liczba aktywnych telefonów komórkowych: 98 000 (2004)
• Liczba telefonów stacjonarnych: 84 134 (2001)
• Liczba użytkowników internetu: 79 000 (2004)

[edytuj] Transport

• Liczba lotnisk: 5 (2006)
• Główny port lotniczy to Apra Harbor

[edytuj] Instalacje wojskowe USA

• Port Apra (ang. Apra Harbor) – jeden z największych portów między Hawajami i Filipinami. Może obsługiwać największe okręty amerykańskiej floty, w szczególności lotniskowce.

• Lotnisko Andersen (ang. Andersen Air Force Base) – duże lotnisko, przystosowane do bazowania ciężkich bombowców B-52.

[edytuj] Demografia

Populacja wyspy wynosi około 175 tysięcy osób. Zamieszkują tu następujące grupy etniczne: Chamorro (czarnoskóra ludność rdzenna) 37,1%, Filipińczycy 26,3%, biali 6,5%, inni 30,1%. Dominującą religią jest katolicyzm (85%).

Języki którymi posługują się mieszkańcy wyspy to: Angielski 38,3%, Chamorro 22,2%, Filipiński 22,2%, inne 17,8%.

2007
Liczba ludności	173456
Ludność według wieku
0 – 14 lat	28,6%
15 – 64 lat	64,5%
ponad 64 lata	6,9%
Wiek (mediana)
W całej populacji	28,8 lat
Mężczyzn	28,5 lat
Kobiet	29 lat
Przyrost naturalny	1,4%
Współczynnik urodzeń	18,56 urodzeń/1000 mieszkańców
Współczynnik zgonów	4,56 zgonów/1000 mieszkańców
Współczynnik migracji	0 migrantów/1000 mieszkańców
Ludność według płci
przy narodzeniu	1,06 mężczyzn/kobiet
poniżej 15 lat	1,07 mężczyzn/kobiet
15 - 64 lat	1,04 mężczyzn/kobiet
powyżej 64 lat	0,88 mężczyzn/kobiet
Umieralność noworodków
W całej populacji	6,68 śmiertelnych/1000 żywych
płci męskiej	7,35 śmiertelnych/1000 żywych
płci żeńskiej	5,97 śmiertelnych/1000 żywych
Oczekiwana długość życia
W całej populacji	78,76 lat
Mężczyzn	75,69 lat
Kobiet	82,01 lat
Rozrodczość	2,57 urodzeń/kobietę

[edytuj] Kultura

Pomimo dominacji katolicyzmu, zachowały się jeszcze tradycyjne wierzenia i tabu. Podczas świąt często zakładane są tradycyjne maski ludu Chamorro. Atrakcją kulinarną wyspy jest potrawka z latających lisów, endemicznego gatunku nietoperzy (Pteropus mariannus).

[edytuj] Turystyka

Miejsca na wyspie, które warte sa zwiedzania to m.in. Agana (stolica terytorium), Centrum Badawcze Regionu Mikronezji (Micronesian Area Research Center), Plaza de Espańa, Puntan dos Amantes, Lanchon Antigo, Merizo, Inarajan, Umatac

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Guam
• Opis instalacji wojskowych na Guam

p • d • e Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych Stany Alabama • Alaska • Arizona • Arkansas • Connecticut • Dakota Południowa • Dakota Północna • Delaware • Floryda • Georgia • Hawaje • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Kalifornia • Kansas • Karolina Południowa • Karolina Północna • Kentucky • Kolorado • Luizjana • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Missisipi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • New Hampshire • New Jersey • Nowy Jork • Nowy Meksyk • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pensylwania • Rhode Island • Teksas • Tennessee • Utah • Vermont • Waszyngton • Wirginia • Wirginia Zachodnia • Wisconsin • Wyoming Dystrykt federalny Dystrykt Kolumbii Terytoria zależne Baker • Guam • Howland • Jarvis Johnston • Kingman • Mariany Północne • Midway • Navassa • Palmyra • Portoryko • Samoa Amerykańskie • Wake • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych

p • d • e Państwa w Australii i Oceanii Państwa Australia • Fidżi • Kiribati • Mikronezja • Nauru • Nowa Zelandia • Palau • Papua-Nowa Gwinea • Samoa • Tonga • Tuvalu • Vanuatu • Wyspy Marshalla • Wyspy Salomona Terytoria zależne Baker • Clipperton • Guam • Howland • Jarvis • Johnston • Kingman • Mariany Północne • Midway • Niue • Norfolk • Nowa Kaledonia • Palmyra • Pitcairn • Polinezja Francuska • Samoa Amerykańskie • Tokelau • Wake • Wallis i Futuna • Wyspa Bożego Narodzenia • Wyspy Ashmore i Cartiera • Wyspy Cooka • Wyspy Kokosowe • Wyspy Morza Koralowego Integralne części państw położonych poza Australią i Oceanią Hawaje (część Stanów Zjednoczonych)• Papua, Papua Zachodnia (część Indonezji)• Wyspa Wielkanocna, Sala y Gómez (część Chile)• Ogasawara Shotō, Minami Tori-shima, Okino Tori-shima, Kazan Rettō (część Japonii)

Olsztyn: 16-latka śmiertelnie zatruła się czadem

Szesnastoletnia dziewczyna śmiertelnie zatruła się czadem. Dwie osoby, które były z nią w mieszkaniu nie ucierpiały - poinformowała Małgorzata Szmidt-Jeżewska, rzecznik prasowa warmińsko-mazurskiej straży pożarnej.

Izrael ma nadzieję na owocne rozmowy z Egiptem

Izrael wyraził nadzieję, że rozmowy z Egiptem na temat sytuacji w Strefie Gazy stworzą warunki, które pozwolą Izraelowi "zakończyć operację militarną".

Irak wzywa do odwetu za Strefę Gazy

Radykalny duchowny Muktada as-Sadr wezwał iracki ruch oporu do przeprowadzenia "operacji odwetowych" przeciwko siłom amerykańskim w Iraku, aby zaprotestować w ten sposób przeciw izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy.

Tragiczny bilans wojny w Strefie Gazy

Co najmniej 702 Palestyńczyków zginęło, a 3100 zostało rannych podczas izraelskiej ofensywy w Strefie Gazy - podał szef służb ratowniczych.

Posłowie za rozszerzeniem uprawnień "speckomisji"

Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się w środę, podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych.

Podnośniki | Better songs for yours soul | Bajki Brzechwy | tipsy | alveoHOME, , , , , , , , , , , , , , , ,, , ,, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,, , , , ,, , ,, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , , , , , , ,, , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , ,, , ,, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , ,, , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , ,, , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , ,