Gwint
Z Wikipedii
Gwint to śrubowe nacięcie na powierzchni walcowej, zewnętrznej lub wewnętrznej. Komplementarne gwinty wewnętrzny i zewnętrzny mają tak dobrany kształt, że dokładnie pasują do siebie. Ruch obrotowy elementu z gwintem zewnętrznym powoduje przesuwanie się tego elementu względem elementu z gwintem wewnętrznym.
Gwint może być interpretowany jako równia pochyła nawinięta na powierzchnię walcową. W związku z tym mechanika gwintu jest identyczna jak równi pochyłej, dlatego też śrubę zalicza się wraz z równią pochyłą do maszyn prostych.
Spis treści |
[edytuj] Podstawowe parametry gwintu walcowego
- średnica gwintu d: jest to średnica okręgu opisanego na zewnętrznych wierzchołkach gwintu w prostopadłym przekroju poprzecznym śruby. Średnica ta odpowiada średnicy wewnętrznej D nakrętki.
- skok gwintu P: odległość pomiędzy wierzchołkami gwintu w przekroju wzdłużnym śruby lub nakrętki.
- zaokrąglenie szczytu i dna bruzdy gwintu R: w gwintach trójkątnych unika się pozostawiania ostrych krawędzi szczytu gwintu jak i bruzdy gwintu, gdyż powoduje to spiętrzenie naprężeń w obszarze takiego karbu. Promień R typowo wynosi około jedną dziesiątą część skoku gwintu (R ok. 0.1 * P)
Gwinty są znormalizowane przez Polską Normę. Definiuje się w niej gwinty metryczne, to znaczy takie, których średnica gwintu w milimetrach jest typoszeregiem liczb naturalnych lub ich ułamków dziesiętnych w przypadku gwintów drobnych. Zgodnie z tym gwint metryczny koduje się Mn, gdzie n to średnica gwintu w milimetrach np. M5, M20. W gwintach, w których skok P jest inny niż by to wynikało z ogólnej zasady, dodatkowo specyfikuje się ten parametr w kodzie gwintu metrycznego, np. M20x2 (gwint metryczny o średnicy d = 20 mm i skoku P = 2mm), M20x1.5, M20x1, M20x0.75. M20 posiada normalny skok P = 2,5 mm.
Gwinty inne niż metryczne np. calowe, w polskiej praktyce inżynierskiej są rzadko używane.
[edytuj] Wybrane oznaczenia rodzajów gwintów
- BSF – gwint calowy Whitwotha, drobnozwojny,
- BSW – gwint calowy Whitwortha, zwykły,
- E – gwint Edisona, elektrotechniczny,
- G – gwint rurowy Whitwortha, walcowy,
- M – gwint metryczny zwykły i drobnozwojny,
- NPT – gwint rurowy Briggsa, stożkowy
- Pg – gwint specjalny instalacyjny, pancerny,
- R – gwint rurowy Whitwortha, stożkowy, zewnętrzny,
- Rc – gwint rurowy Whitwortha, stożkowy, wewnętrzny,
- Rd – gwint okrągły,
- Rp – gwint rurowy Whitwortha, walcowy wewnętrzny,
- RW, FG – gwint rowerowy,
- S – gwint trapezowy niesymetryczny,
- Tr – gwint trapezowy symetryczny,
- UN – gwinty zunifikowane o skoku uprzywilejowanym,
- UNC – gwint calowy, zunifikowany, zwykły,
- UNEF – gwint calowy, zunifikowany, bardzo drobnozwojny,
- UNF – gwint calowy, zunifikowany, drobnozwojny,
- UNS – gwinty zunifikowane specjalne,
- Ven, Vg – gwint wentylowy,
- W – gwint stożkowy do zaworów gazowych,
[edytuj] Klasyfikacja gwintów
- Ze względu na przeznaczenie:
- Ze wzgledu na kształt:
- Ze względu na umiejscowienie:
-
- gwint zewnętrzny
- gwint wewnętrzny
- Ze wzgledu na krotność:
-
- gwint pojedynczy
- gwinty dwukrotne (wielokrotne)
- Ze względu na skok:
-
- gwint normalny
- gwint drobnozwojny
- gwint grubozwojowy
- Ze wzgledu na sposób skręcania:
Do nacinania gwintów zewnętrznych używa się narzynek, głowic gwinciarskich lub specjalnych frezów.Gwinty zewnętrzne wykonuje się również metodą walcowania. Do wykonywania gwintów wewnętrznych służą gwintowniki. Gwinty można także wykonywać metodami obróbki plastycznej i odlewniczymi. Gwinty zarówno wewnętrzne jak i zewnętrzne o różnych średnicach nacina się również na tokarkach.
[edytuj] Gwinty nietypowe
Do nietypowych gwintów należą gwinty calowe Whitwortha "W", gazowe rurowe walcowe "G", do zaworków do dętek "Gz", amerykańskie zunifikowane np. "UNF". Oznaczenie tych gwintów najczęściej składa się ze średnicy w calach i liczby zwojów gwintu na cal np. W 1/2" x 14. Przy czym dla gwintów "W" jest to średnica zewnętrzna gwintu, natomiast dla gwintów "G" jest to średnica wewnętrzna rury (wymiary są analogiczne jak gwintów "R"). Gwinty calowe stosowano jeszcze do niedawna w produkcji licencyjnego ciągnika Massey-Fergusson. W wiertarkach elektrycznych ręcznych mocowanie uchwytu wiertarskiego gwintem UNF 1/2" x 20 (czyli średnica zewnętrzna 1/2" oraz 20 zwojów na cal) wyparło stosowane wcześniej osadzenie na stożku Morse'a.
[edytuj] Gwinty w broni palnej
- Zobacz hasło lufa gwintowana.
[edytuj] Obliczenia gwintu
[edytuj] Sprawność gwintu
Przy zmianie ruchu obrotowego na postępowy: 
;
Przy zmianie ruchu postępowego na obrotowy: 
;
gdzie:
– sprawność
– praca uzyskana
– praca włożona
– siła osiowa
– przesunięcie
– moment skręcający
– kąt wzniosu gwintu
– pozorny kąt tarcia
[edytuj] Długość robocza gwintu
Minimalna długość gwintu przenosząca obciążenie siłą 
wynosi: 
;
gdzie:
– długość robocza gwintu- – siła osiowa
– podziałka gwintu
– średnica śruby
– średnica otworu nakrętki
– naprężenie dopuszczalne na ściskanie
[edytuj] Średnica rdzenia śruby
Minimalna średnica rdzenia śruby przenosząca obciążenie wynosi: 
gdzie:
– średnica rdzenia śruby- – siła osiowa
– naprężenie dopuszczalne na rozciąganie
| Olsztyn: 16-latka śmiertelnie zatruła się czadem |
|
Szesnastoletnia dziewczyna śmiertelnie zatruła się czadem. Dwie osoby, które były z nią w mieszkaniu nie ucierpiały - poinformowała Małgorzata Szmidt-Jeżewska, rzecznik prasowa warmińsko-mazurskiej straży pożarnej.
|
| Izrael ma nadzieję na owocne rozmowy z Egiptem |
|
Izrael wyraził nadzieję, że rozmowy z Egiptem na temat sytuacji w Strefie Gazy stworzą warunki, które pozwolą Izraelowi "zakończyć operację militarną".
|
| Irak wzywa do odwetu za Strefę Gazy |
|
Radykalny duchowny Muktada as-Sadr wezwał iracki ruch oporu do przeprowadzenia "operacji odwetowych" przeciwko siłom amerykańskim w Iraku, aby zaprotestować w ten sposób przeciw izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy.
|
| Tragiczny bilans wojny w Strefie Gazy |
|
Co najmniej 702 Palestyńczyków zginęło, a 3100 zostało rannych podczas izraelskiej ofensywy w Strefie Gazy - podał szef służb ratowniczych.
|
| Posłowie za rozszerzeniem uprawnień "speckomisji" |
|
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się w środę, podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych.
|