Wirus zapalenia wątroby typu C
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Adnotacja: kwiecień 2008. |
| Wirus zapalenia wątroby typu C | |
 Wirus zapalenia wątroby typu C widoczny w mikroskopie elektronowym |
|
| Cechy | |
| Rodzina | flawiwirusy |
| Kwas nukleinowy | RNA |
| Liczba nici | jedna |
| Polaryzacja kwasu nukleinowego | dodatnia |
| Osłonka | obecna |
| Nagi kwas nukleinowy | zakaźny |
| Rezerwuar | człowiek |
| Wywoływane choroby | wirusowe zapalenie wątroby |
| Nazwa systematyczna | |
| Hepatitis C Virus | |
Wirus zapalenia wątroby typu C, HCV (z ang. Hepatitis C Virus) - otoczkowy ssRNA-wirus z rodziny Flaviviridae, rodzaju Hepacivirus. Jego średnica wynosi około 60-70 nm.
HCV jest przyczyną wirusowego zapalenia wątroby typu C. Uznaje się go za przyczynę raka i marskości wątroby. Wirus HCV jest zdolny do wywołania nosicielstwa. Wykazuje dużą wrażliwość na środki i metody dezynfekcyjne, większą niż HBV, mniejszą niż HIV.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Wirus HCV został zidentyfikowany bardzo późno, bo dopiero w 1989 roku, choć wcześniej wiedziano, że musi istnieć czynnik wywołujący zapalenia wątroby określane jako Nie-A-Nie-B (NANB Hepatitis). W późniejszym okresie wykryto także kolejne wirusy zapalenia wątroby nazwane HGV, GB-C i TTV. Badania nad ich wpływem na wątrobę trwają.
[edytuj] Epidemiologia
Wg danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, uznawanych przez WHO, szacuje się, że w Polsce zakażone jest około 1,4% populacji, wśród dawców krwi przeciwciała anty-HCV wykrywa się u 0,5% osób. W akcjach Stowarzyszenie "Prometeusze", w badaniach przesiewowych, bezpłatnych organizowanych od 2005 roku wykryto w sumie odsetek około 1,75% zakażeń wśród populacji polskiej (dodatnie wyniki przeciwciał antyHCV). Wśród kobiet ciężarnych w 2007 roku wykryto odsetek mniejszy od 0,5% (8 wyników dodatnich na 1585 badań).
[edytuj] Leczenie
Szacuje się, że w Polsce jest prawie 700 000 zarażonych wirusem HCV (dane Polskiej Grupy Ekspertów HCV). WHO szacuje ilość zakażonych na około 1,5 % populacji (czyli ok. 570 000 000). Genotypem dominującym w Polsce jest 1B (ok. 80% przypadków zakażeń), przy którym skuteczność leczenia wynosi 56-57%. HCV to bardzo poważny problem medyczny i społeczny. Wykryto dotychczas zaledwie pomiędzy 20 a 50 tys. zakażonych (dane Polskiej Grupy Ekspertów HCV - 20 tys. versus dane Stowarzyszenia "Prometeusze" - 50 tys.), co stanowi bardzo niewielki odsetek wykrywalności. Przyczyna leży po stronie bezoobjawowości zakażenia, które nawet do 20-30 lat może się nie ujawniać. Nieleczone przewlekłe zakażenie HCV prowadzić może do marskości i raka pierwotnego tego narządu. Wiedza społeczeństwa o HCV jest bardzo niska - w badaniu opinii publicznej (TNS OBOP wrzesień 2007 rok) ok. 93% społeczeństwa nie wiedziało co to jest HCV. W obliczu braku szczepionki przeciw HCV leczenie jest jedyną formą przeciwdziałania szerzeniu się epidemii - zmniejszenie rezerwuaru HCV w populacji. Z farmakoekonomicznego punktu widzenia każde leczenie skuteczniejsze i tańsze od np. hemodializowania jest zasadne. Leczenie jest refundowane w ramach tak zwanych "programów lekowych". Aby wykryć zakażenie HCV, należy zacząć od prostego testu serologicznego: antyHCV (koszt około 35 zł).
[edytuj] Choroba
Większość (96%) zakażonych nie jest świadoma swojego stanu, ponieważ zazwyczaj przewlekła infekcja jest skąpoobjawowa i trwa latami. Średni czas trwania zakażenia HCV, od momentu wniknięcia wirusa do ustroju do poważnych problemów zdrowotnych, jest zazwyczaj dłuższy, niż w przypadku HIV i trwa 5 do 35 lat. Choroba często kończy się marskością i rakiem wątroby, poprzedzonymi poważnymi komplikacjami, uniemożliwiającymi normalne funkcjonowanie (wodobrzusze, żylaki i krwawienia przełyku, żółtaczka, problemy z krzepliwością krwi, zaburzenia psychiczne, do śpiączki wątrobowej włącznie). Zapaleniu wątroby, wywołanemu przez HCV, często towarzyszą choroby autoimmunologiczne, w tym autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH), które znacznie pogarszają rokowanie i czas przeżycia.
[edytuj] Drogi i mechanizm zakażenia
Źródło zakażenia stanowią ludzie chorzy na WZW i nosiciele. HCV przenosi się podczas kontaktu krwi własnej z krwią nosiciela. Potencjalnie zakaźny jest każdy materiał zawierający krew. Wirus przenosi się w czasie zabiegów medycznych: pobierania i transfuzji krwi, zabiegów operacyjnych i innych, a także przez zabiegi niemedyczne, takie jak wykonywanie tatuażu, wstrzykiwanie narkotyku niesterylną igłą lub strzykawką itd. Prawdopodobieństwo zakażenia przez produkty krwiopochodne wynosi 3,3%. Możliwość okołoporodowej transmisji wirusa z matki na noworodka wynosi około 5-6%. Jak dotąd nie znaleziono skutecznej szczepionki przeciw HCV. W wielu przypadkach możliwe jest zahamowanie działalności wirusa w organizmie, a nawet zahamowanie procesu jego namnażania, dzięki takim środkom jak interferon i rybawiryna. W trakcie badań jest szereg nowych leków, takich jak wiramidyna czy kwas lukrecjowy.
Do zakażenia HCV najczęściej dochodzi podczas zabiegów medycznych:
- operacji, zabiegów chirurgicznych, badań (np. bronchoskopia);
- zabiegów stomatologicznych;
- zastrzyków;
- pobierania krwi bez zmiany rękawiczek przez pielęgniarkę;
- dializ;
- przyjmowania produktów krwiopochodnych i narządów (zwłaszcza przed 1992 r.);
- usuwania znamion.
Można się też zakazić podczas:
- manikiuru, pedikiuru;
- wizyty u fryzjera (zranienie brzytwą, żyletką, nożyczkami);
- akupunktury;
- używania tych samych przyborów kosmetycznych przez członków rodziny;
- robienia tatuaży;
- bójki (jeśli doszło do kontaktu z krwią);
- uprawiania sportów kontaktowych (boks, judo), jeśli doszło do kontaktu z krwią;
- stosunek seksualny (prawdopodobieństwo zakażenia jest bardzo niskie i wynosi około 1-3% w 25-letnim współżyciu monogamicznym; inne nowsze doniesienia naukowe szacują, że prawdopodobieństwo zakażenia poprzez stosunki seksualne wynosi nawet poniżej 1%);
- praktyk sado-maso;
- skaleczeń, ran, zadrapań podczas naprawiania sprzętu (zwłaszcza medycznego);
- używania dożylnie narkotyków;
- używania dożylnie środków dopingujących;
- podczas transfuzji krwi i przeszczepów (właściwie przed 1992 r.);
- podczas ciąży i porodu;
- udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków bez zachowania należytego zabezpieczenia;
- pracy z chorymi na HCV, bez zachowania należytego bezpieczeństwa przy kontakcie z krwią;
- pracy z materiałem zakaźnym (np. w laboratorium) bez zachowania zasad bezpieczeństwa.
W przypadku każdego kontaktu z krwią osoby zakażonej może dojść do infekcji.
Zakażenie HCV nie jest zaliczane do chorób przenoszonych drogą płciową. Ryzyko zakażenia przez kontakty seksualne jednak istnieje,chociaż jest znikome , ze względu na możliwość uszkodzenia naskórka i/lub błony śluzowej narządów rodnych np. w czasie stosunków analnych. Nie ma dowodów na zakaźność spermy u osób zakażonych tylko HCV. Jakkolwiek ryzyko zakażenia przez kontakt z nasieniem wydaje się większy, jeżeli występuje koinfekcja HIV.
Wirus HCV nie przenosi się przez:
- kichanie i kaszel;
- trzymanie za ręce;
- całowanie się;
- używanie tej samej toalety, wanny, prysznica;
- spożywanie żywności przygotowywanej przez osobę zakażona HCV (jeżeli żywność nie miała kontaktu z krwią tej osoby);
- trzymanie kogoś w objęciach, przytulanie;
- pływanie w tym samym zbiorniku wodnym;
- zabawa z dziećmi, sport (jeśli nie dochodzi do uszkodzeń ciała).
Ryzyko zarażenia wirusem HCV zwiększa się znacząco u osób zarażonych wirusem HIV. Szacuje się, że 30-40% zarażonych HIV choruje także na HCV.
Diagnostyka pacjentów zakażonych HCV jest refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Aby wykonać bezpłatnie podstawowy test serologiczny w kierunku obecności wirusa HCV wymagane jest skierowanie od lekarza chorób zakaźnych (w przypadku kobiet w ciąży skierowanie może wystawić lekarz ginekolog).
Prywatnie test oznaczenia przeciwciał anty-HCV oferowany jest w większości laboratoriów w Polsce w cenie ok. 30-40 zł.
[edytuj] Źródła
- Sexual transmission of hepatitis C virus Ghosn J, Leruez-Ville M, Chaix ML
- Drogi zakażenia http://hivandhepatitis.com/images2006/pg28-lrg.gif
[edytuj] Międzynarodowy Dzień Walki z Wirusowym Zapaleniem Wątroby typu C
Dzień walki z WZW C obchodzony jest od 2004 roku. Dzień ten został zapoczątkowany przez stowarzyszenia pacjentów i cierpiących na schorzenia wątroby oraz zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu C. W ubiegłym roku (26 września 2006 r.) Światowa Organizacja Zdrowia, zaniepokojona skalą zjawiska, ale przede wszystkim ogromnym stopniem nieświadomości zarażenia się wirusem, oficjalnie zaangażowała się w kampanię na rzecz walki z WZW C.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pomocy Chorym z HCV "Prometeusze"
- Fundacja św. Jerzego na rzecz przeciwdziałania skutkom epidemii WZW C
- Informator o przeszczepach
- Fundacja "Pod Prąd Żółtej Rzeki"
- Serwis anglojęzyczny związany z tematyką
- National Hepatitis C Program U.S. Department of Veterans Affairs]
- WZWC.pl
| Olsztyn: 16-latka śmiertelnie zatruła się czadem |
|
Szesnastoletnia dziewczyna śmiertelnie zatruła się czadem. Dwie osoby, które były z nią w mieszkaniu nie ucierpiały - poinformowała Małgorzata Szmidt-Jeżewska, rzecznik prasowa warmińsko-mazurskiej straży pożarnej.
|
| Izrael ma nadzieję na owocne rozmowy z Egiptem |
|
Izrael wyraził nadzieję, że rozmowy z Egiptem na temat sytuacji w Strefie Gazy stworzą warunki, które pozwolą Izraelowi "zakończyć operację militarną".
|
| Irak wzywa do odwetu za Strefę Gazy |
|
Radykalny duchowny Muktada as-Sadr wezwał iracki ruch oporu do przeprowadzenia "operacji odwetowych" przeciwko siłom amerykańskim w Iraku, aby zaprotestować w ten sposób przeciw izraelskiej ofensywie w Strefie Gazy.
|
| Tragiczny bilans wojny w Strefie Gazy |
|
Co najmniej 702 Palestyńczyków zginęło, a 3100 zostało rannych podczas izraelskiej ofensywy w Strefie Gazy - podał szef służb ratowniczych.
|
| Posłowie za rozszerzeniem uprawnień "speckomisji" |
|
Za umożliwieniem sejmowej "speckomisji" dostępu do dokumentów i materiałów uzyskanych przez służby specjalne opowiedzieli się w środę, podczas debaty w Sejmie nad projektem zmian w regulaminie izby, posłowie ze wszystkich klubów parlamentarnych.
|