Henryk Mandelbaum
Z Wikipedii
Henryk Mandelbaum (ur. 15 grudnia 1922 w Olkuszu, zm. 17 czerwca 2008 w Bytomiu) – jeden z bezpośrednich świadków słynnego buntu Sonderkommando w KL Auschwitz, uciekinier z "marszu śmierci".
[edytuj] Życiorys
Aresztowany w kwietniu 1944 w Będzinie. 10 kwietnia 1944 został wysłany do KL Auschwitz, gdzie oznaczono go numerem 181970. Po odbyciu kwarantanny skierowany do Sonderkommando – specjalnej grupy roboczej, która składała się w większości z więźniów narodowości żydowskiej, zajmującej się paleniem zwłok w krematoriach. Pracował w dwóch krematoriach w Birkenau. Był bezpośrednim świadkiem akcji zagłady około 400 tysięcy Żydów pochodzących z Węgier w komorach gazowych latem 1944.
Brał udział w przygotowaniach do buntu więźniów Sonderkommando. Nie brał bezpośredniego udziału w wydarzeniach z 7 października 1944 w krematorium IV, gdyż tego dnia pracował w innym krematorium. Dzięki temu udało mu się uniknąć rozstrzelania. Dotrwał do ewakuacji obozu w styczniu 1945. Uciekł z marszu ewakuacyjnego w okolicach Jastrzębia-Zdroju.
Po wojnie przez 16 lat kierownik oddziału przedsiębiorstwa handlowego, a w latach późniejszych hodowca lisów. Od 1972 rencista, następnie przez 15 lat kierowca taksówki bagażowej.
Jako najdłużej żyjący z polskich więźniów Sonderkommando był świadkiem zagłady dokonywanej przez Niemców w komorach gazowych na Żydach, kierowanych tam z rampy wyładowczej po selekcji bezpośrednio po przybyciu do obozu, oraz na więźniach KL Auschwitz.
Podczas wizyty Benedykta XVI w Oświęcimiu 28 maja 2006 r. stał w szeregu byłych więźniów. Jako jedyny nie tylko uścisnął rękę Josephowi Ratzingerowi, ale ucałował się z nim w oba policzki [1].
W 2007 Wojciech Królikowski poświęcił Mandelbaumowi film dokumentalny pt. Anus Mundi (37 min.).
Mieszkał w Gliwicach. W ostatnich dniach życia przeszedł operację w bytomskim szpitalu, gdzie zmarł. Został pochowany na cmentarzu Centralnym w Gliwicach 19 czerwca 2008 [2]. Miał jednego syna.
Przypisy
- ↑ "A German Pope Confronts the Nazi Past at Auschwitz", New York Times, 29 maja 2006.
- ↑ Pogrzeb Henryka Mandelbaum (pl). [dostęp 9 lipca 2008].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- "Co widziały moje oczy", Barbara Gruszka-Zych, Gość Niedzielny, 25 kwietnia 2008.
- "Ostatni żywy z odbytnicy świata", Józef Krzyk, Gazeta Wyborcza, 30 stycznia 2007.
| Rozpoczyna się Kampania Białej Wstążki |
|
Do noszenia białej wstążki, jako symbolu sprzeciwu wobec przemocy stosowanej przez mężczyzn wobec kobiet, zachęcają organizatorzy Kampanii Białej Wstążki, która rozpocznie się we wtorek.
|
| Powiat bydgoski: Śmierć pieszego |
|
Wczoraj w godzinach wieczornych w powiecie bydgoskim doszło do śmiertelnego wypadku. Na drodze zginął pieszy. Śledztwo prowadzone przez policjantów pod nadzorem prokuratora wyjaśni wszystkie okoliczności tego wypadku.
|
| Czechy: Zginęli polscy górnicy |
|
Dwóch polskich górników zginęło w wyniku wstrząsów w kopalni w czeskiej Karvinie. Do wypadku doszło dzisiaj w nocy na głębokości 710 metrów.
|
| Śmiertelny wypadek w kujawsko-pomorskim |
|
Dziś około godziny 10:50 w Brodnicy (kujawsko-pomorskie)przy ul. Sikorskiego doszło do śmiertelnego wypadku - informuje podkom. Monika Chlebicz, rzecznik prasowy Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy.
|
| Wyszedł ze szpitala i ślad po nim zaginął |
|
Nakielscy policjanci w niespełna dwie godziny po przyjęciu zawiadomienia odnaleźli zaginionego mężczyznę. 28-latek wyszedł ze szpitala i ślad po nim zaginął - informuje podkom. Monika Chlebicz - Rzecznik Prasowy Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy.
|