John Dalton
Z Wikipedii
John Dalton (ur. 6 września 1766 w Cockermouth, zm. 27 lipca 1844 w Manchester) – angielski fizyk, chemik i meteorolog. Twórca nowożytnej atomistycznej teorii materii opublikowanej w rozprawie "A new System of Chemical Philosophy", odkrył prawo ciśnień cząstkowych, prawo stosunków wielokrotnych, opisał wadę wzroku nazywaną później daltonizmem. Na jego cześć jednostkę masy atomowej nazwano daltonem (Da).
Spis treści |
[edytuj] Życie
Mając 12 lat założył własną szkołę, która jednak nie zyskała akceptacji. Niezrażony tym niepowodzeniem Dalton przeniósł się wkrótce do pobliskiej osady Kendal, gdzie ze starszym bratem Jonathanem pracowali w szkole. Wolny czas John spędzał na czytaniu dzieł Newtona i Boyle'a. "Uczelnia" ta nie cieszyła się powodzeniem, gdyż bracia nie byli najlepszymi pedagogami.
Dalton uważany był przez społeczność naukową za amatora. Sam też nie wierzył innym naukowcom, rzadko czytał książki. Prowadził spokojny tryb życia. Obiady codziennie jadał z tym samym przyjacielem, całe dnie natomiast spędzał w laboratorium. Wyjątkiem były tylko czwartkowe popołudnia, które spędzał w kręgielni. Gra ta powodowała, że spokojny i opanowany naukowiec bardzo się zmieniał (biegał, skakał). Mimo braku zdolności towarzyskich miał wielu oddanych przyjaciół. Nigdy się nie ożenił tłumacząc to brakiem czasu. Dalton kochał naturę, co roku wybierał się do Cumberland, do krainy jezior.
Na pogrzeb Johna Daltona przyszło ponad 40 tysięcy ludzi, oddając mu hołd.
[edytuj] Daltonizm
Podczas pobytu w Kendal Dalton dokonał odkrycia zjawiska, które dziś określa się mianem daltonizmu. Od tego momentu zaczął prowadzić badania nad własnym wzrokiem, ponieważ stwierdził, że cierpi na tę wadę wzroku. W 1794 roku przedstawił w Towarzystwie Filozoficznym i Literackim w Manchesterze pracę na ten właśnie temat.
[edytuj] Teoria atomistyczna
Dalton zauważył, że własności gazów najlepiej dają się wytłumaczyć przy założeniu, iż są one zbudowane z atomów. Stwierdził, że związek chemiczny zawsze zawiera te same ilości wagowe składających się nań pierwiastków. W 1808 roku zrewolucjonizował naukę, oznajmiając, że atom jest podstawową jednostką pierwiastka chemicznego.
Podstawowe założenia teorii Daltona:
- Materia złożona jest z niewidzialnych atomów
- Wszystkie atomy jednego pierwiastka mają identyczną masę i pozostałe właściwości
- Każdy pierwiastek zbudowany jest z niepowtarzalnych atomów, różniących się od innych masą
- Atomy są niezniszczalne i nie podlegają przemianom podczas reakcji chemicznych, zmienia się tylko ich wzajemne ułożenie i powiązanie
- Cząsteczka związku chemicznego składa się ze skończonej i niewielkiej liczby atomów różnych pierwiastków
[edytuj] Meteorologia
Od najmłodszych lat Dalton czuł zamiłowanie do eksperymentów i rachunków, wiele też nauczył się od niewidomego uczonego Johna Gougha, dzięki któremu nabył zamiłowania do obserwacji meteorologicznych. Właśnie ono doprowadziło Daltona do stworzenia zasad nowożytnej atomistycznej teorii materii, która była jego największym osiągnięciem.
Dalton prowadził od 1788 roku dziennik meteorologiczny, który zawierał pod koniec jego życia około 200,000 wpisów dotyczących powiatu, w którym żył.
W roku 1793 opublikował Meteorological Observations and Essays. W roku 1788 zaczął obserwacje aurory (aurora borealis) - zjawiska meteorologicznego związanego z elektryczności w atmosferze. Uważał, że istnieje związek pomiędzy zjawiskiem aurory i polem magnetycznym. Przedstawił strukturę wiatrów pasatowych, chociaż publikacja Hadleya (George Hadley, komórka Hadleya ) z 1735 (znana Daltonowi) była prekursorska. Był pierwszym, który pokazał że deszcz jest powodowany nie przez zmiany ciśnienia, ale przez zmianę temperatury z wysokością. Pokazał, że zmiany temperatury z wysokością są związane z rozprężaniem (adiabatycznym) cząstki powietrza.
[edytuj] Bibliografia
- Uczeni w anegdocie, Andrzej K. Wróblewski, Prószyński i Ska, Warszawa 1999.
| Tusk do Słowaków: Będziemy się od was uczyć |
|
Możecie być dumni, będziemy się od was uczyć - tak zwrócił się w czwartek do Słowaków premier Donald Tusk podczas uroczystej gali w Bratysławie z okazji wstąpienia Słowacji do strefy euro.
|
| Matka Jasia zatrzymana w sądzie |
|
Beata Mosebach, Polka, żona obywatela Niemiec, która od ponad roku ukrywała się w Polsce z czteroletnim synem Jasiem, została w czwartek zatrzymana przez policję i przewieziona do prokuratury - informuje "Rzeczpospolita".
|
| Pechowy komunikat: Putin wciąż prezydentem |
|
Błąd wkradł się w czwartek do oświadczenia przewodniczących w tym półroczu pracom Unii Europejskiej Czech: w pierwszej wersji tekstu o porozumieniu o obserwatorach UE do spraw gazu premiera Rosji Władimira Putina przedstawiono jako prezydenta.
|
| Rzucą Wyspy dla armii zawodowej? |
|
MON chce znaleźć ochotników do zawodowej armii wśród Polaków pracujących w Wielkiej Brytanii - dowiedziała się "Rzeczpospolita".
|
| Pęknięcie w Trybunale Konstytucyjnym |
|
Trybunał Konstytucyjny podzielił się na dwie frakcje - pisze "Rzeczpospolita".
|