John Russell, 1. hrabia Russell
Z Wikipedii
| John Russell, 1. hrabia Russell | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 18 sierpnia 1792 Londyn |
| Data i miejsce śmierci | 28 maja 1878 Londyn |
 Premier Wielkiej Brytanii |
|
| Okres urzędowania | od 30 czerwca 1846 do 23 lutego 1852 |
| Przynależność polityczna | Wigowie |
| Poprzednik | Robert Peel |
| Następca | Lord Derby |
| Premier Wielkiej Brytanii |
|
| Przynależność polityczna | Partia Liberalna |
| Okres urzędowania | od 29 października 1865 do 28 czerwca 1868 |
| Poprzednik | Lord Palmerston |
| Następca | Lord Derby |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
John Russell, 1. hrabia Russell KG, GCMG (ur. 18 sierpnia 1792 w Londynie, zm. 28 maja 1878, tamże), znany jako Lord John Russell przed rokiem 1861, był brytyjskim politykiem wigowskim i liberalnym i dwukrotnym premierem Wielkiej Brytanii (1846-1852 i 1865-1866). Dziad Bertranda Russella. Pochodził ze starego hrabiowskiego angielskiego rodu.
Spis treści |
[edytuj] Wczesne lata życia
Był młodszym synem Johna Russella, 6. księcia Bedford, i Georgiany Byng, córki 4. wicehrabiego Torrington. Jego starszym bratem był Francis Russell, 7. książę Bedford. Wykształcenie odebrał w Westminster School oraz na Uniwersytecie Edynburskim. Studiował tam trzy lata, ale nie uzyskał tytułu naukowego[1].
[edytuj] Kariera polityczna
Od 1813 r. Russell zasiadał w Izbie Gmin, najpierw z ramienia stronnictwa wigów, następnie Partii Liberalnej. Do 1820 r. reprezentował okręg wyborczy Tavistock (z przerwą w latach 1817-1818). Następnie reprezentował okręg wyborczy Huntingdonshire. W latach 1826-1830 był reprezentantem okręgu Bandon. Następnie przez rok ponownie reprezentował Tavistock, by w latach 1831-1832 reprezentować okręg Devon. Po jego podziale w 1832 r. reprezentował jego południową część. W 1835 r. zmienił okręg na okręg wyborczy Stroud. Od 1841 r. reprezentował okręg wyborczy City of London.
Należał do reformatorskiej grupy wewnątrz frakcji wigów, działał w kierunku zniesienia Test-Aktu, reformy parlamentarnej i emancypacji katolików. Swoją pierwszą mowę na forum Izby Gmin wygłosił 30 maja 1814 r. i skrytykował w niej plan unii szwedzko-norweskiej. W latach 1830-1834 był członkiem gabinetu lorda Greya jako płacmistrz armii. Był głównym pomysłodawcą Great Reform Act z 1832 r. i nadzorował jego przprowadzenie przez parlament. W 1834 r. został przewodniczącym Izby Gmin. Po krótkim epizodzie rządów konserwatystów w latach 1834-1835 ponownie stanął na czele izby niższej oraz otrzymał tekę ministra spraw wewnętrznych. Na tym stanowisku działał na rzecz wolności wyznaniowej oraz doprowadził do demokratyzacji władz samorządowych angielskich miast. W latach 1839-1841 był ministrem wojny i kolonii, pozostając jednocześnie przewodniczącym Izby Gmin.
Jako przywódca opozycji popierał działania premiera Peela zmierzające do zniesienia ustaw zbożowych. W wyniku zniesienia tych ustaw nastąpił podział wewnątrz Partii Konserwatywnej i upadek gabinetu Peela. Na czele rządu stanął Russell. Jego gabinet musiał zmierzyć się m.in. z klęską głodu w Irlandii. Przeprowadzono również kilka reform społecznych. Z biegiem czasu narastał też konflikt z ambitnym ministrem spraw zagranicznych lordem Palmerstonem. Kiedy w 1851 r. Palmerston samowolnie uznał zamach stanu księcia Ludwika Napoleona we Francji został zdymisjonowany ze stanowiska. Gabinet Russella upadł niedługo później, na początku 1852 r.
W koalicyjnym gabinecie lorda Aberdeena w 1852 r. otrzymał stanowiska ministra spraw zagranicznych i przewodniczącego Izby Gmin. Ten ostani urząd sprawował do 1855 r. Ministrem spraw zagranicznych był do roku 1853. Razem z Palmerstonem doprowadził do przystąpienia Wielkiej Brytanii do wojny krymskiej. W latach 1853-1854 był ministrem bez teki, a w latach 1854-1855 Lordem Przewodniczącym Rady. Po upadku rządu Aberdeena w 1855 r. przez krótki czas był ministrem kolonii w rządzie Palmerstona, ale rychło zrezygnował z tego stanowiska.
Russell powrócił do polityki w 1859 r., obejmując powtórnie stanowisko ministra spraw zagranicznych. W czasie powstania styczniowego reprezentował w polityce brytyjskiej kierunek ostrożny i nieżyczliwy Polakom. Jego próby pośredniczenia w wojnie domowej w Stanach Zjednoczonych i sporze duńsko-niemieckim pozostały bezskuteczne. W 1861 r. otrzymał tytuł 1. hrabiego Russell i zasiadł w Izbie Lordów. W latach 1865—1866 po raz drugi był premierem. W tym czasie przeprowadził umiarkowane reformy społeczne i polityczne.
Po objęciu władzy przez konserwatystów w 1866 r. lord Russell przeszedł na polityczną emeryturę. Zmarł w 1878 r. Tytuł parowski odziedziczył jego wnuk, Frank.
Lord Russell napisał: Recollections and Suggestions (1873), My Life and Adventures (1923).
[edytuj] Gabinety lorda Russella
[edytuj] Pierwszy gabinet, czerwiec 1846 - luty 1852
Zobacz więcej w osobnym artykule: Pierwszy rząd Johna Russella.- premier, pierwszy lord skarbu: lord John Russell
- Lord Kanclerz: Charles Pepys, 1. hrabia Cottenham
- Lord PrzewodniczÄ…cy Rady: Henry Petty-Fitzmaurice, 3. markiz Lansdowne
- Lord Tajnej Pieczęci: Gilbert Elliot-Murray-Kynynmound, 2. hrabia Minto
- minister spraw wewnętrznych: George Grey
- minister spraw zagranicznych: Henry Temple, 3. wicehrabia Palmerston
- minister wojny i kolonii: Henry Grey, 3. hrabia Grey
- Kanclerz Skarbu: Charles Wood
- pierwszy lord Admiralicji: George Eden, 1. hrabia Auckland
- przewodniczÄ…cy Rady Kontroli: John Hobhouse, 1. baron Broughton
- przewodniczÄ…cy ZarzÄ…du Handlu: George Villiers, 4. hrabia Clarendon
- Kanclerz Księstwa Lancaster: John Campbell, 1. baron Campbell
- Pierwszy komisarz ds. lasów: George Howard, 7. hrabia Carlisle
- Główny Sekretarz Irlandii: Henry Labouchere
- poczmistrz generalny: Ulick de Burgh, 1. markiz Clanricarde
- Paymaster-General: Thomas Babington Macaulay
Zmiany
- lipiec 1847 r. - Henry Labouchere zastępuje lorda Clarendona na stanowisku przewodniczącego Zarządu Handlu, jego następcy na stanowisku Głównego Sekretarza Irlandii nie wchodzą w skład gabinetu, Thomas Babington Macaulay opuszcza gabinet, jego następcy na stanowisku Paymaster-General nie wchodzą w skład gabinetu
- styczeń 1849 r. - Francis Baring zastępuje lorda Aucklanda na stanowisku pierwszego lorda Admiralicji
- marzec 1850 r. - lord Carlisle zastępuje lorda Campbella na stanowisku Kanclerza Księstwa Lancaster
- lipiec 1850 r. - lord Truro zastępuje lorda Cottenhama na stanowisku Lorda Kanclerza, lord Seymour zastępuje lorda Carlisle'a na stanowisku Pierwszego Komisarza ds. Lasów
- 1851 r. - Paymaster-General lord Granville i sekretarz ds. wojny Fox Maule zostają członkami gabinetu
- grudzień 1851 r. - lord Granville zastępuje lorda Palmerstona na stanowisku ministra spraw zagranicznych, jego następcy na stanowisku Paymaster-General nie wchodzą w skład gabinetu
- luty 1852 r. - Fox Maule zastępuje lorda Broughtona na stanowisku przewodniczącego Rady Kontroli, jego następcy na stanowisku sekretarza ds. wojny nie wchodzą w skład gabinetu
[edytuj] Drugi gabinet, październik 1865 - czerwiec 1866
Zobacz więcej w osobnym artykule: Drugi rząd lorda Russella.- premier, pierwszy lord skarbu: John Russell, 1. hrabia Russell
- Lord Kanclerz: Robert Rolfe, 1. baron Cranworth
- Lord PrzewodniczÄ…cy Rady: Granville Leveson-Gower, 2. hrabia Granville
- Lord Tajnej Pieczęci: George Campbell, 8. książę Argyll
- Kanclerz Skarbu: William Ewart Gladstone
- minister spraw wewnętrznych: George Grey
- minister spraw zagranicznych: George Villiers, 4. hrabia Clarendon
- minister kolonii: Edward Cardwell
- minister wojny: George Robinson, 3. hrabia de Grey
- minister ds. Indii: Charles Wood
- pierwszy lord Admiralicji: Edward Seymour, 12. książę Somerset
- przewodniczÄ…cy ZarzÄ…du Handlu: Thomas Milner Gibson
- Kanclerz Księstwa Lancaster: George Goschen
- przewodniczÄ…cy Rady Praw Ubogich: Charles Pelham Villiers
- poczmistrz generalny: Edward Stanley, 2. baron Stanley of Alderley
Zmiany
- luty 1866 r. - lord de Grey zastępuje Charlesa Wooda na stanowisku ministra ds. Indii, lord Hartington zastępuje de Greya na stanowisku ministra wojny
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Poprzednik nowa kreacja |
Hrabia Russell 1861-1878 |
Następca Frank Russell, 2. hrabia Russell |
Stephen Fox • Henry Puckering Newton • Stephen Fox • Nicholas Johnson • William Fox • Charles Fox • lord Ranelagh • John Howe • Robert Walpole • Lord Clinton • Robert Walpole • Lord Cornwallis • Lord Wilmington • Henry Pelham • Thomas Winnington • William Pitt Starszy • Lord Darlington • Lord Dupplin • Thomas Potter • Lord Holland • Charles Townshend • Lord North • George Cooke • Thomas Townshend • Richard Rigby • Edmund Burke • Isaac Barré • Edmund Burke • William Grenville • Lord Mulgrave • Lord Graham • Dudley Ryder • Thomas Steele • George Canning • Lord Glenbervie • George Rose • Charles Somerset • Lord Temple • John Townshend • Charles Long • Charles Somerset • Frederick Robinson • William Vesey-FitzGerald • John Calcraft • John Russell • Edward Knatchbull • Henry Parnell
Robert Walpole • Samuel Sandys • Henry Pelham • Thomas Robinson • Henry Fox • William Pitt Starszy • George Grenville • Henry Fox • George Grenville • Henry Seymour Conway • Lord North • Charles James Fox • Thomas Townshend • Charles James Fox • Lord North • William Pitt Młodszy • Henry Addington • William Pitt Młodszy • Charles James Fox • Lord Howick • Spencer Perceval • Lord Castlereagh • George Canning • William Huskisson • Robert Peel • Lord Althorp • John Russell • Robert Peel • John Russell • Robert Peel • John Russell • Benjamin Disraeli • John Russell • Lord Palmerston • Benjamin Disraeli • Lord Palmerston • William Ewart Gladstone • Benjamin Disraeli • William Ewart Gladstone • Benjamin Disraeli • Stafford Northcote • William Ewart Gladstone • Michael Hicks-Beach • William Ewart Gladstone • Randolph Churchill • William Henry Smith • Arthur Balfour • William Ewart Gladstone • William Vernon Harcourt • Arthur Balfour • Henry Campbell-Bannerman • Herbert Henry Asquith • Andrew Bonar Law • Austen Chamberlain • Andrew Bonar Law • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Neville Chamberlain • Winston Churchill • Stafford Cripps • Anthony Eden • Herbert Morrison • James Chuter Ede • Harry Crookshank • Rab Butler • Iain Macleod • Selwyn Lloyd • Herbert Bowden • Richard Crossman • Fred Peart • William Whitelaw • Robert Carr • James Prior • Edward Short • Michael Foot • Norman St John-Stevas • Francis Pym • John Biffen • John Wakeham • Geoffrey Howe • John MacGregor • Tony Newton • Ann Taylor • Margaret Beckett • Robin Cook • John Reid • Peter Hain • Geoff Hoon • Jack Straw • Harriet Harman
Lord Shelburne • Thomas Townshend • Lord North • Lord Temple • Lord Sydney • Lord Grenville • Henry Dundas • Książę Portland • Lord Pelham • Charles Philip Yorke • Lord Hawkesbury • Lord Spencer • Lord Liverpool • Richard Ryder • Lord Sidmouth • Robert Peel • William Sturges Bourne • Lord Lansdowne • Robert Peel • Lord Melbourne • Lord Duncannon • Książę Wellington • Henry Goulburn • John Russell • Lord Normanby • James Graham • George Grey • Spencer Horatio Walpole • Lord Palmerston • George Grey • Spencer Horatio Walpole • Thomas Sotheron-Estcourt • George Cornewall Lewis • George Grey • Spencer Horatio Walpole • Gathorne Hardy • Henry Bruce • Robert Lowe • Richard Cross • William Vernon Harcourt • Richard Cross • Hugh Childers • Henry Matthews • Herbert Henry Asquith • Matthew Ridley • Charles Ritchie • Aretas Akers-Douglas • Herbert Gladstone • Winston Churchill • Reginald McKenna • John Simon • Herbert Samuel • Lord Cave • Edward Shortt • William Bridgeman • Arthur Henderson • William Joynson-Hicks • John Robert Clynes • Herbert Samuel • John Gilmour • John Simon • Samuel Hoare • John Anderson • Herbert Morrison • Donald Somervell • James Chuter Ede • David Maxwell Fyfe • Gwilym Lloyd George • Rab Butler • Henry Brooke • Frank Soskice • Roy Jenkins • James Callaghan • Reginald Maudling • Robert Carr • Roy Jenkins • Merlyn Rees • William Whitelaw • Leon Brittan • Douglas Hurd • David Waddington • Kenneth Baker • Kenneth Clarke • Michael Howard • Jack Straw • David Blunkett • Charles Clarke • John Reid • Jacqui Smith
Lord Hobart • Lord Camden • Lord Castlereagh • William Windham • Lord Castlereagh • Lord Liverpool • Lord Bathurst • Lord Goderich • William Huskisson • George Murray • Lord Goderich • Lord Stanley • Thomas Spring Rice • Książę Wellington • Lord Aberdeen • Lord Glenelg • Lord Normanby • John Russell • Lord Stanley • William Ewart Gladstone • Lord Grey • John Pakington • Książę Newcastle
Robert Walpole • Lord Wilmington • Henry Pelham • Książę Newcastle • Książę Devonshire • Książę Newcastle • Lord Bute • George Grenville • Lord Rockingham • Lord Chatham • Książę Grafton • Lord North • Lord Rockingham • Lord Shelburne • Książę Portland • William Pitt Młodszy • Henry Addington • William Pitt Młodszy • Lord Grenville • Książę Portland • Spencer Perceval • Lord Liverpool • George Canning • Lord Goderich • Książę Wellington • Lord Grey • Lord Melbourne • Książę Wellington • Robert Peel • Lord Melbourne • Robert Peel • John Russell • Lord Derby • Lord Aberdeen • Lord Palmerston • Lord Derby • Lord Palmerston • Lord Russell • Lord Derby • Benjamin Disraeli • William Ewart Gladstone • Lord Beaconsfield • William Ewart Gladstone • Lord Salisbury • William Ewart Gladstone • Lord Salisbury • William Ewart Gladstone • Lord Rosebery • Lord Salisbury • Arthur Balfour • Henry Campbell-Bannerman • Herbert Henry Asquith • David Lloyd George • Andrew Bonar Law • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Neville Chamberlain • Winston Churchill • Clement Attlee • Winston Churchill • Anthony Eden • Harold Macmillan • Alec Douglas-Home • Harold Wilson • Edward Heath • Harold Wilson • James Callaghan • Margaret Thatcher • John Major • Tony Blair • Gordon Brown
Charles James Fox • Lord Grantham • Charles James Fox • Lord Temple • Książę Leeds • Lord Grenville • Lord Hawkesbury • Lord Harrowby • Lord Mulgrave • Charles James Fox • Lord Howick • George Canning • Lord Bathurst • Lord Wellesley • Lord Castlereagh • George Canning • Lord Dudley • Lord Aberdeen • Lord Palmerston • Książę Wellington • Lord Palmeston • Lord Aberdeen • Lord Palmerston • Lord Granville • Lord Malmesbury • John Russell • Lord Clarendon • Lord Malmesbury • Lord Russell • Lord Clarendon • Lord Stanley • Lord Clarendon • Lord Granville • Lord Derby • Lord Salisbury • Lord Granville • Lord Salisbury • Lord Rosebery • Lord Iddesleigh • Lord Salisbury • Lord Rosebery • Lord Kimberley • Lord Salisbury • Lord Lansdowne • Edward Grey • Arthur Balfour • Lord Curzon • Ramsay MacDonald • Austen Chamberlain • Arthur Henderson • Lord Reading • John Simon • Samuel Hoare • Anthony Eden • Lord Halifax • Anthony Eden • Ernest Bevin • Herbert Morrison • Anthony Eden • Harold Macmillan • Selwyn Lloyd • Lord Home • Rab Butler • Patrick Gordon Walker • Michael Stewart • George Brown • Michael Stewart • Alec Douglas-Home • James Callaghan • Anthony Crosland • David Owen • Lord Carrington • Francis Pym • Geoffrey Howe • John Major • Douglas Hurd • Malcolm Rifkind • Robin Cook • Jack Straw • Margaret Beckett • David Miliband
Książę Portland • Lord FitzWilliam • Lord Harrowby • Lord Camden • Lord Mulgrave • Lord Lansdowne • Książę Portland • Lord Carlisle • Książę Wellington • Lord Lansdowne • John Russell • Spencer Horatio Walpole • Michael Hicks-Beach • Lord Lansdowne • Arthur Henderson • Lord Milner • Jan Smuts • Edward Carson • George Nicoll Barnes • Eric Geddes • Laming Worthington-Evans • Christopher Addison • Anthony Eden • Eustace Percy • Leslie Burgin • Lord Hankey • Arthur Greenwood • William Jowitt • Albert Alexander • Arthur Greenwood • Lord Munster • Lord Mills • Bill Deedes • Lord Carrington • Eric Fletcher • Lord Champion • Douglas Houghton • Lord Shackleton • Patrick Gordon Walker • George Thomson • Peter Shore • Lord Drumalbyn • Lord Young of Graffham • Jeremy Hanley • Brian Mawhinney • Peter Mandelson • Charles Clarke • John Reid • Ian McCartney • Hazel Blears
Książę Suffolk • Lord St John • Książę Northumberland • Lord Manchester • Lord Marlborough • Lord Conway • Lord Shaftesbury • Lord Radnor • Lord Rochester • Lord Halifax • Lord Sunderland • Książę Leeds • Lord Pembroke • Książę Somerset • Lord Pembroke • Lord Somers • Lord Rochester • Książę Buckingham i Normanby • Lord Nottingham • Książę Devonshire • Lord Sunderland • Książę Kingston-upon-Hull • Lord Townshend • Lord Carleton • Książę Devonshire • Lord Trevor • Lord Wilmington • Lord Harrington • Książę Dorset • Lord Granville • Książę Bedford • Lord Winchilsea • Lord Northington • Lord Gower • Lord Bathurst • Lord Camden • Lord Stormont • Lord Gower • Lord Camden • Lord FitzWilliam • Lord Mansfield • Lord Chatham • Książę Portland • Lord Sidmouth • Lord Camden • Lord FitzWilliam • Lord Sidmouth • Lord Camden • Lord Sidmouth • Lord Harrowby • Książę Portland • Lord Bathurst • Lord Lansdowne • Lord Rosslyn • Lord Lansdowne • Lord Wharncliffe • Książę Buccleuch • Lord Lansdowne • Lord Lonsdale • Lord Granville • John Russell • Lord Granville • Lord Salisbury • Lord Granville • Książę Buckingham i Chandos • Książę Marlborough • Lord Ripon • Lord Aberdare • Książę Richmond • Lord Spencer • Lord Carlingford • Lord Cranbrook • Lord Spencer • Lord Cranbrook • Lord Kimberley • Lord Rosebery • Książę Devonshire • Lord Londonderry • Lord Crewe • Lord Tweedmouth • Lord Wolverhampton • Lord Beauchamp â