Kalendarz bizantyjski
Z Wikipedii
Kalendarz bizantyjski – kalendarz oficjalnie używany w Cesarstwie Bizantyjskim do upadku tego państwa w 1453 r., a także w innych krajach kulturowo związanych z Bizancjum.
Spis treści |
[edytuj] Nazwa
Kalendarz bizantyjski przez współczesnych nazywany był "rzymskim", jako że określenie Bizancjum weszło do użytku dopiero w ponad 100 lat po upadku Cesarstwa. W życiu codziennym ludzie posługujący się nim określali go zapewne jedynie mianem "kalendarz" (podobnie jak to czynią obecnie użytkownicy kalendarza gregoriańskiego); nie wiadomo natomiast, jak określano ten system rachuby czasu dla odróżnienia go od innych kalendarzy.
Obecnie przy podawaniu lat wg kalendarza bizantyjskiego stosuje się niekiedy skrót BE (od ang. Byzantine Era), analogicznie do zapisu A.D., n.e. B.C. czy p.n.e.; skrót ten jest umieszczany po numerze roku (np. 6496 r. BE czyli 988 r. n.e.).
[edytuj] Rachuba czasu
Kalendarz bizantyjski oparty był w swych głównych zarysach na kalendarzu juliańskim, zaś najważniejsza różnice dotyczyły daty rozpoczęcia roku oraz sposobu rachuby lat.
Rok dzielił się na siedmiodniowe tygodnie, a układ miesięcy był taki, jak w kalendarzu juliańskim. Jednak początek roku przypadał na dzień 1 września.
Lata liczone były od stworzenia świata, które, wg Bizantyjczyków nastąpiło 5509/5508 r. p.n.e. Ten sposób rachuby lat zastąpił tradycyjne oznaczanie ich nazwiskami konsulów (co wobec utraty znaczenia przez urząd konsula już od dawna sprawiało problemy także na zachodzie cesarstwa), a przy obliczeniach historycznych – równie tradycyjne liczenie lat od założenia Rzymu (Ab urbe condita).
Istnieją przesłanki do twierdzenia, iż pomiędzy kalendarzem juliańskim a bizantyjskim istniała także różnica w dniach tygodnia: kalendarze te miały by być przesunięte względem siebie o kilka dni, tak że bizantyjska niedziela przypadała w dzień, który na Zachodzie był środą. Nie jest jasne kiedy i w jakich okolicznościach wykształciłaby się owa różnica, której istnienie nie jest pewne[1]
[edytuj] Historia
Nie jest jasne, kiedy wykształciły się te odrębności w stosunku do kalendarza juliańskiego, a zwłaszcza odmienna rachuba lat; prawdopodobnie nastąpiło to ok. IV – V w. n.e.; kalendarz bizantyjski istniał już na przełomie V i VI w. Oficjalnie potwierdzenie istnienia kalendarza bizantyjskiego nastąpiło późno – dopiero w 988 r. uczynił to cesarz Bazyli II, aczkolwiek stosowanie tego kalendarza w praktyce, także przez administrację cesarską miało miejsce już dużo wcześniej.
[edytuj] Geograficzny zasięg obowiązywania kalendarza bizantyjskiego
Kalendarz bizantyjski używany był w Bizancjum oraz niektórych krajach podlegających wpływowi kultury bizantyjskiej. Przyjęły go zwłaszcza te kraje, które w średniowieczu zostały schrystianizowane przez Bizancjum, m.in. Ruś Kijowska.
Najdłużej kalendarz bizantyjski używany był w Rosji i dopiero w 1700 r. decyzją Piotra I został zastąpiony przez kalendarz juliański.
Obecnie kalendarz bizantyjski stosowany jest niekiedy w kilku małych kościołach należących do Cerkwi prawosławnej
[edytuj] Przykładowe ważne daty wg bizantyjskiej rachuby lat
- rok 4755 (753 r. p.n.e.) – założenie miasta Rzym.
- rok 4841 (667 r. p.n.e.) – założenie miasta Bizancjum
- rok 5509 (1 r. n.e.) – symboliczna data narodzenia Chrystusa i początek tzw. naszej ery w kręgu kultury łacińskiej
- rok 6496 (988 r.) – oficjalne przyjęcie bizantyjskiej rachuby czasu przez cesarza Bazylego II.
- rok 6961 (1453 r.) – upadek Bizancjum
- rok 2009 kalendarza gregoriańskiego (do 31 sierpnia) to wg bizantyjskiej rachuby lat rok 7517, zaś 1 września rozpocznie się rok 7518.
Przypisy
- ↑ (...)niektórzy staroobrzędowcy obwiniają Piotra I o to, że przy przeprowadzaniu reformy kalendarza zamienił on niedzielę na środę, tak że obecna środa była przedtem niedzielą. "Semiotyka dziejów Rosji"; Praca zbiorowa, Wydawnictwo Łódzkie 1993
|
||||||||
| KE: Jest porozumienie, gaz wciąż nie płynie |
|
Komisja Europejska potwierdziła dziś zawarcie z Ukrainą i Rosją porozumienia o wysłaniu obserwatorów, którzy mają monitorować tranzyt rosyjskiego gazu do UE przez Ukrainę.
|
| 2009 - Rokiem Juliusza Słowackiego |
|
Sejm przyjął dziś przez aklamację uchwałę w sprawie ogłoszenia 2009 Rokiem Juliusza Słowackiego. W tym roku przypada 200. rocznica urodzin i 160. rocznica śmierci poety.
|
| Koniec mitu polskiego pijaka |
|
Aż jedna trzecia Polaków to całkowici abstynenci - wynika z niepublikowanego raportu Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, do którego dotarł serwis internetowy tvp.info. To prawie dwa razy więcej niż na początku transformacji ustrojowej i mniej, niż wynosi średnia europejska.
|
| Gwałciciel zatrzymany po prawie siedmiu latach |
|
Policjanci z gdyńskiej komendy zatrzymali 25-letniego mieszkańca Gdyni. Mężczyzna jest podejrzany o to, że w godzinach popołudniowych 16 czerwca 2002 roku, na drodze polnej prowadzącej do ulicy Puckiej w Gdyni dokonał rozboju przy użyciu noża i zgwałcił ze szczególnym okrucieństwem 22-letnią kobietę.
|
| Sejm: Nie będzie nowelizacji ustawy o CBA |
|
Sejm odrzucił dziś w pierwszym czytaniu projekt nowelizacji ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
|