Kamerun
Z Wikipedii
| Artykuł wymaga poszerzenia. Do artykułu należy dodać: rozdziały "transport" i "gospodarka". |
| Republic of Cameroon République du Cameroun Republika Kamerunu |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (fr. – ang.) Paix, Travail, Patrie – Peace, Work, Fatherland (Pokój, Praca, Ojczyzna) |
|||||
| Hymn: Chant de Ralliement | |||||
![]() |
|||||
| Język urzędowy | francuski, angielski | ||||
| Stolica | Jaunde | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Paul Biya | ||||
| Szef rządu | premier Ephraïm Inoni | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
52. na świecie 475 440 km² 1,3% |
||||
| Liczba ludności (2007) • całkowita • gęstość zaludnienia |
58. na świecie 18 100 000▲ 38 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | frank CFA (XAF) | ||||
| Niepodległość | od Francji i Wielkiej Brytanii 1 stycznia 1960 |
||||
| Strefa czasowa | UTC +1 | ||||
| Kod ISO 3166 | CM | ||||
| Domena internetowa | .cm | ||||
| Kod samochodowy | CAM | ||||
| Kod telefoniczny | +237 | ||||
Kamerun, (fr. Cameroun, ang. Cameroon), Republika Kamerunu, (franc. République du Cameroun, ang. Republic of Cameroon) – państwo w środkowej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z: Nigerią, Czadem, Republiką Środkowoafrykańską, Kongiem, Gabonem i Gwineą Równikową. Kamerun jest członkiem ONZ, Unii Afrykańskiej i innych organizacji międzynarodowych.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Pod koniec XVIII wieku koczowniczy muzułmański lud Fulbe, pochodzący z Sahelu, podbił tereny Kamerunu, wypierając lub wchłaniając miejscową ludność.
Portugalczycy dotarli do wybrzeży Kamerunu na początku XVI wieku. Ich nieliczne faktorie nadbrzeżne handlowały różnymi towarami, ale głównie niewolnikami. Dopiero w drugiej połowie XIX wieku powstały pierwsze misje chrześcijańskie.
W roku 1884 Kamerun stał się kolonią niemiecką ze stolicą w Buéa, przeniesioną później do Jaunde. Po pierwszej wojnie światowej Kamerun został terytorium mandatowym Ligi Narodów, podzielonym pomiędzy Wielką Brytanię i Francję.
Francuska część kraju uzyskała niepodległość w 1960 r. jako Republika Kamerunu. W lutym 1961 r. przeprowadzono plebiscyt, mający zdecydować o przyszłości brytyjskiej części. W jego wyniku 2/3 terytorium na północy (zamieszkałe głównie przez ludność muzułmańską) przyłączono do Nigerii, zaś południowa 1/3 (przeważnie chrześcijańska) przyłączyła się do Republiki Kamerunu, która przekształcona została tym samym w Federacyjną Republikę Kamerunu. Obie, francuska i brytyjska część nowej republiki, uzyskały autonomię. Ahmadou Ahidjo został pierwszym prezydentem kraju. W roku 1966 Ahidjo, działając w oparciu o resorty siłowe, zdelegalizował wszystkie partie polityczne. W 1970 r. stłumił rebelię UPC. W 1972 wprowadził nową konstytucję, znoszącą federację, a ustanawiającą państwo unitarne.
W roku 1982 Ahidjo zrezygnował z urzędu i został na mocy konstytucji zastąpiony przez premiera Paula Biya'ę, pochodzącego z ludu Beti-Pahuin. Ahidjo wkrótce pożałował , że Biya został jego następcą, lecz zorganizowany przez jego współpracowników w 1984 zamach stanu nie udał się. Biya wygrał przeprowadzone w 1983 i 1984 r. wybory prezydenckie, w których był jedynym kandydatem. Wielopartyjne wybory w 1992 i 1997 r. wygrała jego partia - CPDM, jednak istniały podejrzenia, iż wyniki zostały sfałszowane.
Ostatnie wybory parlamentarne miały miejsce 22 lipca 2007 roku i ponownie zostały wygrane przez partię Biya'i. Wraz z rosnącymi napięciami między cherześcijanami a muzułmanami na północy i piędzy anglofonami a frankofonami na południowym zachodzie, w Kamerunie rośnie zagrożenie wojną domową.
[edytuj] Pochodzenie nazwy kraju
Nazwa państwa wywodzi się z portugalskiej nazwy rzeki Wouri - Rio de Camarões (pol. Rzeka Krewetek), która w późniejszym okresie została rozciągnięta na cały kraj leżący nad tą rzeką.
[edytuj] Ustrój polityczny
Ustrój polityczny Kamerunu to połączenie demokracji parlamentarnej z systemem prezydenckim. Konstytucja została uchwalona w 1972 roku i znowelizowana w 1995. Władzą ustawodawczą jest, liczące 180 deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych, jednoizbowe Zgromadzenie Narodowe o 5-letniej kadencji, obradujące trzy razy w roku.
Głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na 7-letnią kadencję. Prezydent posiada znaczny zasób władzy - może zatwierdzać i wetować ustawy, bez konsultacji z parlamentem powoływać i odwoływać członków rządu, sędziów, szefów przedsiębiorstw państwowych i urzędów centralnych.
Władzę wykonawczą sprawuje rząd, na którego czele stoi premier mianowany przez prezydenta.
[edytuj] Podział administracyjny
Kamerun dzieli się na 10 prowincji (każda z gubernatorem na czele mianowanym przez prezydenta):
- Adamawa
- Centralna
- Wschodnia
- Północna Dalsza
- Nadmorska
- Północna
- Północno-Zachodnia
- Zachodnia
- Południowa
- Południowo-Zachodnia
i 58 departamentów (każdy z prefektem na czele):
[edytuj] Demografia
[edytuj] Największe miasta
- Douala – 1 310 400
- Jaunde – 1 187 100
- Garoua – 411 100
- Kousséri – 333 300
- Bamenda – 327 000
- Maroua – 299 600
- Ngaoundéré – 185 700
- Bafoussam – 180 200
- Bertoua – 152 800
- Loum – 137 100
[edytuj] Religie
- chrześcijanie 52% (katolicy – 35%, protestanci – 16%, inni - 1%)
- muzułmanie 22%
- animiści 26%
[edytuj] Geografia
Z powierzchnią 475 442 km² Kamerun, co do wielkości, zajmuje 53 miejsce wśród wszystkich państw świata[1], porównywalnie z Papuą-Nową Gwineą i nieco tylko mniejszym amerykańskim stanem Kalifornia[2]. Kraj położony jest w Środkowej i Zachodniej Afryce nad Zatoką Bonny, częścią Zatoki Gwinejskiej Oceanu Atlantyckiego. Literatura turystyczna określa Lamerun mianem "Afryki w miniaturze" ze względu na różnorodność klimatu: morski, pustynny, górski, tropikalny i sawannowy[3] Kraj graniczy z Nigerią od zachodu, Czadem od północnego wschodu,e Republiką Środkowoafrykańską od wschodu oraz Gwineą Równikową, Gabonem i z Republiką Konga od południa.
Kamerun dzieli się na pięć stref geograficznych, wyraźnie różniących się od pozostałych zarówno pod względem klimatu, rzeźby powierzchni, jak i wegetacji. Nizina nadbrzeżna sięga 15-150 kilometrów od Zatoki Gwinejskiej w głąb lądu[4], a jej przeciętna wysokość to 90 metrów npm[5]. Pas ten, bardzo wilgotny i gorący, z krótką porą suchą, jest gęsto zalesiony tropikalnym lasem deszczowym[6][7] Południowokameruński płaskowyż wznosi się nad niziną nadbrzeżną na średnią wyskokość 650 metrów npm[8]. Ten region jest również zdominowany przez deszczowe lasy tropikalne, ale ze względu na równowagę pór deszczowych i suchych nie są one tak wilgotne jak na wybrzeżu.
Nieregularny, przerywany łańcuch gór, wzgórz i płaskowyżów, zwany Pasmem Kameruńskim, rozciąga się od szczytu wulkanu Kamerun na wybrzeżu (najwyższy punkt kraju - 4095 metrów npm[9]) prawie po Jezioro Czad na północnym krańcu kraju. Region ten ma klimat umiarkowany, szczególnie na Zachodnim Płaskowyżu, aczkolwiek opady są tu też wysokie. Ziemia należy do najżyźniejszych w Kamerunie, głównie wokół stożków wulkanicznych[9]. Na skutek działalności wulkanicznej w tym regionie powstały jeziora kraterowe. 21 sierpnia 1986 z jednego z nich (JezioroNyos) zaczął wydobywać się dwutlenek węgla powodując śmierć 1700-2000 ludzi[10].
Płaskowyż południowy przekształca się na północy w trawiastą, mocno sfałdowaną Wyżynę Adamawa, stanowiącą barierę oddzialającąpołudniową część kraju od północnej. Wyżyna wznosi się przeciętnie na 1100 metrów npm[8], z temperaturami od 22 do 25°C i znacznymi opadami[11]. Doliny regionu północnego rozciągają się od stoków wyżyny po Jezioro Czad, wznosząc się przeciętnie na 300-350 metrów npm[9] Charakterystyczną roślinnością są sawannowe krzewy i trawy. Jest to obszar jałowy, z niewielkimi opadami i wysoką temperaturą.
Kamerun posiada cztery odrębne zlewiska. Głównymi rzekami na południu są Ntem, Nyong, Sanaga i Wouri. Wszystkie płyną w kierunku południowym i uchodzą do Zatoki Gwinejskiej. Dja i Kadéï płyną w kierunku południowo-zachodnim i są dopływami Konga. Na północy kraju rzeka Bénoué płynie na północ i zachód uchodząc do Nigru, zaś Logone uchodzi do Jeziora Czad, u brzegów którego Kamerun styka się z trzema innymi krajami.
[edytuj] Gospodarka
[edytuj] Transport
[edytuj] Siły zbrojne
[edytuj] Sytuacja militarna w regionie
Stosunki z sąsiednimi krajami układają się generalnie pomyślnie. Wyjątkami są nierozwiązane konflikty graniczne z Nigerią (tzw. Bakassi Dispute) i z Gwineą Równikową odnośnie wód terytorialnych. Zarówno Kamerun jak i Nigeria utrzymują siły zbrojne na Półwyspie Bakassi. Napływ Kameruńczyków do Gwinei Równikowej, co wiąże się z nadzieją na zatrudnienie przy eksploatacji nowo odkrytych złóż ropy, przyczynił się na wzrost napięcia. W roku 1999 rządy Kamerunu, Gwinei Równikowej, Nigerii, Sao Tome & Principe, Gabonu, Konga, Demokratycznej Republiki Konga i Angoli powołały Gulf of Guinea Commission mającą pomagać w rozwiązywaniu problemów, przede wszystkim granicznych, w regionie.
[edytuj] Wydatki na obronę
Budżet Ministerstwa Obrony Kameruny na rok 2001 wynosił 160 milionów USD (155 mln USD w 2000). W roku 1999 wydatki na wojsko i siły bezpieczeństwa wynosiły 156 milionów USD, czyli 1,5% GDP.
[edytuj] Dowodzenie i rozmieszczenie
Naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych Kamerunu jest urzędujący prezydent, obecnie Paul Biya, który sprawuje bezpośrednią i codzienną kontrolę.
Wojska lądowe są rozmieszczone w bazach ośmiu okręgów wojskowych Kamerunu. Podział na okręgi wojskowe odpowiada podziałowi administracyjnemu kraju.
Bazy wojsk lądowych znajdują się w pobliżu miast będących ośrodkami administracyjnymi prowincji pogramicznych. Bazy lotnictwa wojskowego mieszczą się w miastach Batouri, Douala, Garouda i Jaunde. Bazy Marynarki Wojennej znajdują się w Douala - naczelne dowództwo (HQ), Kribi i Limbe.
[edytuj] Siła
Ogólna liczebność Sił Zbrojnych Kamerunu wynosi 22 100 żołnierzy i oficerów, w tym: Wojska Lądowe 11 500, Marynarka Wojenna 1300, Siły Powietrzne 300, Żandarmeria Wojskowa 9000.
[edytuj] Skład sił zbrojnych
Ordre de Bataille przedstawia się następująco:
Armia Polowa (HQ Jaunde):
- 1 batalion Gwardii Prezydenckiej
- 1 batalion gwardii
- 1 pancerny batalion rozpoznawczy
- 1 batalion powietrzno-desantowy
- 1 batalion artylerii
- 5 batalionów piechoty
- 1 batalion artylerii przeciwlotniczej
- 1 batalion saperów
- 1 batalion treningowy
- centrum logistyczne Jaunde
Obok trzech broni (Wojska Lądowe, Siły Powietrzne i Marynarka Wojenna) w skład Sił Zbrojnych wchodzą oddziały Żandarmerii Wojskowej, która podlega bezpośrednio prezydentowi. Oddziały żandarmerii rozmieszczone są we wszystkich ośrodkach administracji pańswowej i dysponują bronią lekką oraz lekkimi pojazdami opancerzonymi.
[edytuj] Szkolenie
Szkoleniem pododdziałów jest prowadzone przez francuskich instruktorów, a oficerowie pobierają naukę w różnych szkołach wojskowych wszystkich szczebli we Francji.
[edytuj] Uzbrojenie - stan z roku 2001
- Armia
-
- M-8 Recce - 8
- V-150 - 8
- VBL - 5
- V-150 Commando AIFV - 14
- V-150 Commando APC - 21
- M-3 Halftrack - 12
- M-116 pack Towed Artillery - 6
- M-101 - 16
- Type-59 - 12
- BM-21 MRL 122 mm - 20
- Brandt Mortar 120 mm - 16
- Milan ATGW
- LRAC RL 89 mm
- PRC Type-52 RCL 57 mm - 13
- M-40A2 RCL 106 mm - 40
- PRC Type-58 AD Gun - 18
- GDF-002 - 18
- PRC Type-63 - 18
- Marynarka
-
- Bakassi (Fr P-48) PCC - 1
- L’Audacieux (Fr P-48) - 1
- Quartier PCI - 1
- Lotnictwo
-
- CM-170 FGA - 5
- MB-326 - 6
- Do-128D-6 MR - 2
- SA-342L (z HOT) helikoptery bojowe - 4
- C-130H/-H-30 - 3
- DHC-4 - 1
- DHC-5D - 4
- IAI-201 - 1
- PA-23 - 2
- Gulfstream III - 1
- Do-128 - 1
- Boeing 707 - 1 (samolot transportowy)
- Bell 206 - 3
- SE-3131 - 3
- SA-318 - 1
- SA-319 - 3
- AS-332 - 2
- SA-365 - 1 (helikopter transportowy)[12]
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ Demographic Yearbook 1.
- ↑ "Rank Order - Area"
- ↑ DeLancey and DeLancey 16.
- ↑ Fomesky et al 6.
- ↑ Neba 14.
- ↑ Neba 28.
- ↑ "Highest Average Annual Precipitation Extremes".
- ↑ 8,0 8,1 Neba 16.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 Neba 17.
- ↑ DeLancey and DeLancey 161 podaje liczbę 1700; Hudgens and Trillo 1054 mówi o "co najmniej 2000"; West 10 twierdzi, że "ponad 2000"
- ↑ Gwanfogbe et al 20; Neba 29
- ↑ Dane za: Jane’s World Armies, Wyd. 7; The Military Balance 2001-2002 i Jane’s Sentinel– Central Africa, Jan-June 2001
[edytuj] Bibliografia
- John Mukum Mbaku: Culture and Customs of Cameroon (Culture and Customs of Africa), Greenwood Press, ISBN 1-0313-3323-1
|
|||||||
|
||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||
| 2009 - Rokiem Juliusza Słowackiego |
|
Sejm przyjął dziś przez aklamację uchwałę w sprawie ogłoszenia 2009 Rokiem Juliusza Słowackiego. W tym roku przypada 200. rocznica urodzin i 160. rocznica śmierci poety.
|
| Koniec mitu polskiego pijaka |
|
Aż jedna trzecia Polaków to całkowici abstynenci - wynika z niepublikowanego raportu Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, do którego dotarł serwis internetowy tvp.info. To prawie dwa razy więcej niż na początku transformacji ustrojowej i mniej, niż wynosi średnia europejska.
|
| Gwałciciel zatrzymany po prawie siedmiu latach |
|
Policjanci z gdyńskiej komendy zatrzymali 25-letniego mieszkańca Gdyni. Mężczyzna jest podejrzany o to, że w godzinach popołudniowych 16 czerwca 2002 roku, na drodze polnej prowadzącej do ulicy Puckiej w Gdyni dokonał rozboju przy użyciu noża i zgwałcił ze szczególnym okrucieństwem 22-letnią kobietę.
|
| Sejm: Nie będzie nowelizacji ustawy o CBA |
|
Sejm odrzucił dziś w pierwszym czytaniu projekt nowelizacji ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
|
| A ciepło ucieka w... kosmos |
|
W kłodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej nic nie budzi tylu kontrowersji, co rozliczanie centralnego ogrzewania.
|
