Plankton
Z Wikipedii
Plankton (gr. planktós - błąkający się[1]) - zespół organizmów wodnych unoszących się w wodzie. Nawet jeśli mają narządy ruchu, to są one zbyt słabe, by organizmy te mogły się aktywnie przeciwstawić prądom wodnym i wiatrom, wystarczą natomiast do biernego utrzymywania się w stanie zawieszenia. Zazwyczaj plankton stanowią drobne organizmy, ale zalicza się do niego również organizmy pod postacią meduzy, które mogą mieć znaczne rozmiary.
Nazwy plankton użył jako pierwszy niemiecki zoolog Victor Hensen[2] w 1887 roku. Badaniami dotyczącymi planktonu zajmuje się planktologia (poszczególne grupy mogą być obiektem badań odpowiednich nauk, takich jak algologia lub mikrobiologia środowiskowa).
Plankton dzieli się na:
- zooplankton (plankton zwierzęcy) - plankton złożony z heterotroficznych organizmów eukariotycznych: pierwotniaki, wrotki, skorupiaki
- fitoplankton (plankton roślinny) - plankton złożony z organizmów autotroficznych, głównie sinice, zielenice, okrzemki, eugleniny, bruzdnice i kryptomonady
- bakterioplankton (plankton bakteryjny) - plankton złożony z heterotroficznych organizmów prokariotycznych
Ze względu na środowisko życia plankton dzieli się na:
- słodkowodny
- jeziorny (limnoplankton)
- stawowy (heleoplankton)
- kałużny (telmatoplankton)
- rzeczny (potamoplankton)
- słonowodny (haloplankton)
Wyróżniane są następujące kategorie wielkości organizmów planktonowych:
- pikoplankton (<2 μm - głównie bakterie)
- nanoplankton (nannoplankton) (2 μm - 30-50 μm)
- plankton sieciowy (>30 μ - łowiony sieciami planktonowymi)
- mikroplankton (30-50 μm - 500 μm)
- makroplankton (> 500 μm - widoczny gołym okiem)
- megaplankton (megaloplankton) (>20 cm - meduzy, osłonice, gronorosty)
Organizmy planktoniczne charakteryzuje znaczna przezroczystość ciała oraz ciężar właściwy zbliżony do ciężaru właściwego wody (około 1,05 g/ml). Są one przystosowane do unoszenia się w toni wodnej. Polega ono na zmniejszeniu masy ciała w stosunku do powierzchni przez wytworzenie różnego rodzaju wyrostków lub zmniejszenie ciężaru właściwego ciała. Wyrazem tego jest obecność lekkich delikatnych pancerzyków, brak ciężkich szkieletów i wytwarzanie różnego typu galaretek (niektóre wrotki) lub kropli tłuszczu (pierwotniaki i widłonogi). Niektóre organizmy posiadają wodniczki gazowe pełniące rolę hydrostatyczną. Pozwalają one również na pionowe przemieszczanie się w toni wodnej. Zazwyczaj organizmy planktonowe są pływakami nieaktywnymi, jednak wiele z nich może poprzemieszczać się za pomocą wici, rzęsek lub odnóży. U organizmów planktonowych występuje często zjawisko cyklomorfozy, polegające na regularnych zmianach wielkości i kształtu ciała w ciągu roku.
Organizmy odbywające cały cykl życia jako planktonty to holoplankton, podczas gdy organizmy, które w planktonie występują tylko przez niektóre stadia rozwojowe to meroplankton. Organizmy osiadłe na organizmach planktonowych to epiplankton. Organizmy, które dostały się do planktonu przypadkowo to tychoplankton.
Za odpowiednik planktonu na lądzie, w środowisku wewnątrzglebowym, można uważać edafon, aczkolwiek jest on trochę szerszym pojęciem w stosunku do planktonu. Drobne organizmy unoszące się w powietrzu nazywane są aeroplanktonem[3].
Przypisy
- ↑ Władysław Kopaliński: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych. [dostęp 18 listopada 2008].
- ↑ Victor Hensen (en). Wikipedia. [dostęp 18 listopada 2008].
- ↑ Józef Razowski: Słownik entomologiczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987. ISBN 83-01-07907-X.
[edytuj] Bibliografia
- Winfried Lampert, Ulrich Sommer: Ekologia wód śródlądowych. tłum. Joanna Pijanowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13387-2.
- Mały słownik biologiczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1972.
[edytuj] Zobacz też
| Psychopaci za kółkiem |
|
Rocznie w Polsce na drogach ginie 5 - 6 tys. osób w 50 tys. wypadkach drogowych. Ich główną przyczyną jest brak kultury jazdy.
|
| Ługowoj gotów współpracować ze Scotland Yardem |
|
Oskarżony przez Brytyjczyków o zabójstwo byłego funkcjonariusza KGB i FSB Aleksandra Litwinienki, Andriej Ługowoj powiedział dziennikarzowi "Timesa" w Moskwie, iż pod pewnymi warunkami gotów byłby przyjechać do Wielkiej Brytanii na przesłuchanie - pisze londyński dziennik.
|
| Gazprom nie będzie dostarczać Ukrainie gazu? |
|
Rosyjski Gazprom nie będzie dostarczać Ukrainie gazu bez podpisania nowych kontraktów - liczy też, że problem ukraińskich należności za gaz zostanie rozwiązany przed końcem roku - zakomunikował rzecznik rosyjskiego gazowego giganta Siergiej Kuprijanow.
|
| Poruszenie wokół wtorkowych zatrzymań ABW |
|
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego zatrzymała we wtorek trzy osoby podejrzane o korupcję, w tym "byłego wysokiego rangą funkcjonariusza państwowego".
|
| Chcą konkretów zamiast pustych obietnic |
|
- Chcemy konkretów zamiast pustych obietnic i gry na zwłokę- powiedziały w sobotę protestujące pielęgniarki z Lipska (Mazowieckie) i zapowiedziały dalszą okupację szpitala i głodówkę.
|